Presiden Türkiye Recep Tayyip Erdogan menggesa usaha membangunkan semula Gaza dimulakan tanpa berlengah dan meminta masyarakat antarabangsa meningkatkan tekanan terhadap Israel.

Berucap pada sesi ke-81 Perhimpunan Agung PBB di New York pada Selasa, Erdogan berkata usaha membangunkan semula Gaza perlu dimulakan secepat mungkin.

“Kita perlu memulakan pembinaan semula Gaza tanpa membuang masa. Dalam hal ini, saya menyeru anda semua supaya meningkatkan tekanan terhadap Israel,” katanya.

Erdogan berkata Türkiye kekal komited terhadap perjanjian yang ditandatangani di Sharm el-Sheikh setahun lalu dan akan terus memantau pelaksanaannya.

Beliau berkata sebarang usaha untuk menghalang penubuhan sebuah negara Palestin hanya akan menemui kegagalan.

“Semua pihak kini perlu memahami dan menerima hakikat ini: Usaha untuk mencekik negara Palestin akan berakhir dengan kegagalan,” katanya.

Beliau berharap sebuah negara Palestin yang merdeka dan mempunyai keutuhan wilayah berdasarkan sempadan 1967, dengan Baitulmaqdis Timur yang diduduki sebagai ibu negaranya, akhirnya dapat ditubuhkan.

“Insha-Allah, kita akan menyaksikan hari yang indah apabila sebuah negara Palestin yang merdeka dan mempunyai keutuhan wilayah, dalam sempadan 1967 serta Baitulmaqdis Timur sebagai ibu negaranya, menjadi kenyataan,” kata Erdogan.

Negara Palestin, ketiadaan Abbas di PBB

Pada awal ucapannya, Erdogan melahirkan rasa sedih kerana Presiden Palestin Mahmoud Abbas tidak dapat menyertai Perhimpunan Agung PBB selama dua tahun berturut-turut.

“Presiden Palestin, Encik Abbas, tidak dapat berada di dewan ini selama dua tahun berturut-turut. Ketidakadilan terhadap saudara-saudari Palestin kita ini melukai hati nurani,” katanya.

Erdogan berkata Türkiye akan terus menjadi suara bagi sebuah negara Palestin yang bebas dan berdaulat walaupun Abbas tidak hadir.

“Walaupun Encik Abbas tidak dapat berada di sini secara fizikal, seperti yang kami lakukan tahun lalu, kami akan menjadi suara bagi sebuah negara Palestin yang bebas dan berdaulat,” katanya.

Erdogan turut menggesa negara-negara mengiktiraf Palestin.

“Hari ini, sekali lagi saya menyeru semua negara yang masih belum mengiktiraf negara Palestin supaya mempertimbangkan semula keputusan mereka,” katanya.

Situasi kemanusiaan di Gaza

Menyentuh keadaan di Semenanjung Gaza, Erdogan berkata wilayah itu kini menjadi tanah perkuburan terbesar bagi kanak-kanak di dunia dan kawasan dengan kadar amputasi kanak-kanak tertinggi di dunia.

Erdogan berkata 74,000 rakyat Palestin, kebanyakannya wanita dan kanak-kanak, terbunuh di Gaza sepanjang tiga tahun lalu, sambil menyifatkan mereka sebagai mangsa “keganasan negara Israel”.

Beliau berkata rakyat Palestin masih mencari insan tersayang di bawah runtuhan dan mengeluarkan mayat pasangan, anak serta ibu bapa mereka, manakala kanak-kanak yang kehilangan anggota badan akibat serangan Israel cuba kembali ke sekolah dan meneruskan kehidupan dengan anggota prostetik kayu.

Lebih 70 peratus penjana elektrik di hospital Gaza kini tidak berfungsi akibat kekurangan bahan api, kata Erdogan.

“Gaza adalah kem tahanan paling tidak berperikemanusiaan dan paling memalukan pada zaman kita,” katanya.

Erdogan berkata lebih 1,500 rakyat Palestin terbunuh walaupun selepas gencatan senjata Oktober 2025 dicapai hasil usaha Presiden Amerika Syarikat Donald Trump dengan sumbangan Türkiye dan negara lain.

Beliau berkata walaupun gerakan penentangan Palestin bersetuju untuk beralih ke fasa kedua pelan damai, kerajaan Israel tidak menunjukkan kesediaan untuk menamatkan pendudukan.

Beralih kepada Tebing Barat yang diduduki, Erdogan berkata wilayah itu sedang melalui tempoh keganasan peneroka paling buruk, manakala umat Islam dan penganut Kristian dihalang daripada mengakses tempat-tempat suci di Baitulmaqdis.

Beliau turut berkata Agensi Bantuan dan Kerja PBB untuk Pelarian Palestin (UNRWA) menjadi sasaran.

“Kita sedang berdepan pemikiran genosid yang tidak pernah puas membunuh,” kata Erdogan sambil menambah bahawa sesiapa yang mempunyai nilai kemanusiaan, belas kasihan, ihsan dan hati nurani tidak boleh menutup mata terhadap keadaan itu.

Beliau menegaskan isu berkenaan bukan perkara peribadi baginya, sebaliknya “isu kemanusiaan” dan “persoalan hati nurani bagi kita semua”.

Reformasi PBB

Erdogan berkata keadaan semasa menunjukkan PBB, yang ditubuhkan 81 tahun lalu untuk memelihara keamanan dan keselamatan, kini tidak berupaya melaksanakan tanggungjawabnya.

Beliau berkata penduduk Palestin, Lubnan, Sudan dan kawasan krisis lain yang meletakkan harapan kepada PBB berasa amat kecewa.

“Suatu hari nanti, semua orang perlu berlindung pada hati nurani bersama umat manusia,” katanya sambil memberi amaran bahawa walaupun sesetengah pihak kini mungkin berasa selamat dan tinggal jauh dari zon konflik, tiada siapa mengetahui apa yang mungkin berlaku pada masa depan.

Erdogan berkata tema Perhimpunan Agung tahun ini yang memberi tumpuan kepada usaha membina semula kepercayaan terhadap sistem antarabangsa amat bertepatan, selain menyuarakan sokongan terhadap usaha reformasi Setiausaha Agung PBB Antonio Guterres, termasuk Inisiatif UN80.

Beliau berkata kepercayaan terhadap PBB hanya dapat dipulihkan apabila kanak-kanak di Gaza dapat hidup dengan selamat; kanak-kanak Palestin dapat mendongak ke langit dan melihat layang-layang, bukannya pesawat perang dan dron; kanak-kanak di Lubnan tidak lagi terjaga akibat bunyi bom; pekerja tidak dieksploitasi; dan penduduk Afrika dapat memandang masa depan dengan penuh keyakinan.

Erdogan turut memperbaharui gesaannya supaya Majlis Keselamatan PBB direformasi, sambil berkata struktur yang menyebabkan kehendak lebih 190 negara bergantung kepada lima negara bukan sahaja tidak adil, malah tidak mampu mewujudkan kepercayaan sepenuhnya.

“Majlis Keselamatan mesti direformasi selaras dengan prinsip bahawa ‘dunia lebih besar daripada lima’,” katanya.

Undang-undang antarabangsa, diplomasi dan ketidaksamaan global

Erdogan berkata masyarakat antarabangsa perlu mengubah pendekatan yang menyebabkan undang-undang antarabangsa diterapkan secara berbeza terhadap negara berkuasa dan negara yang lebih lemah.

“Sistem antarabangsa yang membolehkan mereka yang melakukan kesalahan terlepas daripada tindakan dan keadaan tanpa hukuman menjadi kebiasaan ditakdirkan untuk mereput,” katanya.

Menggariskan prinsip bagi aturan antarabangsa yang lebih saksama, Erdogan berkata pendekatan berasaskan pemilikan serantau perlu digunakan apabila usaha antarabangsa untuk menyelesaikan krisis menemui jalan buntu, sambil memberikan Koridor Bijirin Laut Hitam sebagai contoh inisiatif yang menyumbang kepada keselamatan serantau dan global.

Beliau turut menggesa kerjasama dan diplomasi terbuka diletakkan sebagai teras hubungan antara negara, sambil berhujah bahawa sejarah berulang kali menunjukkan politik yang dibina atas ketidakpercayaan tidak menghasilkan pemenang.

Erdogan menggesa paradigma baharu bagi menangani jurang pendapatan global yang semakin melebar, dengan berkata pembangunan bersama, solidariti dan keterhubungan menjadi kunci kepada keamanan serta kestabilan yang lebih kukuh.

Beliau turut memberi amaran mengenai “tekno-polarisasi” dan “hegemoni digital”, sambil berkata pembangunan teknologi perlu kekal berteraskan manusia dan tidak seharusnya mewujudkan jurang baharu antara mereka yang mempunyai akses kepada teknologi dengan mereka yang tidak memilikinya.

Diplomasi serantau Türkiye

Erdogan berkata Türkiye berusaha mewujudkan sistem antarabangsa yang lebih adil dan berperikemanusiaan bukan sekadar menerusi retorik, tetapi juga melalui dasar-dasarnya.

Merujuk kepada pakatan pertahanan yang ditubuhkan bersama Pakistan dan Arab Saudi, beliau berkata Türkiye berhasrat memperkukuh solidariti serta membangunkan penyelesaian serantau terhadap masalah serantau.

Beliau berkata Ankara meneruskan usaha bersama pihak berkaitan untuk menamatkan konflik di Teluk dan memberi amaran terhadap sebarang usaha untuk memperluaskan pertempuran serantau ke kawasan jiran.

Syria, Iraq dan perang Ukraine

Mengenai Syria, Erdogan berkata negara itu memasuki fasa baharu sejak Disember 2024 selepas 14 tahun melalui penderitaan.

Beliau berkata Syria di bawah Presiden Ahmed al-Sharaa sedang bergerak ke arah menjadi sebuah negara yang aman dan selamat meskipun berdepan cabaran dalaman serta luaran, dan Türkiye akan terus berdiri bersama rakyat Syria.

Mengenai Iraq, Erdogan berkata Türkiye menyokong sepenuhnya usaha memperkukuh kuasa negara dan memantapkan kestabilan, selain bekerjasama dengan Baghdad dalam projek strategik pengangkutan dan tenaga, khususnya Projek Jalan Pembangunan.

Menyentuh perang Rusia-Ukraine, Erdogan berkata Türkiye benar-benar mahu konflik itu ditamatkan dengan kedaulatan dan keutuhan wilayah Ukraine terjamin.

Beliau berkata Ankara terus berhubung dengan pihak-pihak berkaitan bagi memulihkan keselamatan pelayaran di Laut Hitam, menjamin keselamatan makanan serta menghalang perang daripada merebak ke rantau yang lebih luas.

Erdogan turut mengecam serangan terbaharu terhadap kapal komersial di Laut Hitam dan menyifatkan serangan sedemikian sebagai “tidak boleh diterima tanpa mengira siapa yang melakukannya”.

Mediterranean Timur, Cyprus

Erdogan berkata Türkiye percaya kebebasan pelayaran melalui Selat Hormuz mesti dipelihara.

Mengenai Aegean dan Mediterranean Timur, beliau berkata pertikaian sedia ada perlu diselesaikan berasaskan hubungan kejiranan yang baik dan undang-undang antarabangsa, sambil menambah bahawa cadangan Türkiye untuk mengadakan Persidangan Mediterranean Timur boleh membantu mewujudkan titik persamaan.

Erdogan turut mengulangi gesaannya supaya kesamarataan kedaulatan dan status antarabangsa yang setara bagi masyarakat Cyprus Turki diiktiraf serta pengasingan antarabangsa terhadap mereka ditamatkan.

Beliau menyeru masyarakat antarabangsa supaya mengiktiraf Republik Turki Cyprus Utara serta menjalinkan hubungan politik, diplomatik dan ekonomi dengannya.

Peranan Türkiye dalam keselamatan Eropah

Erdogan menyifatkan Türkiye sebagai sebuah “pulau kestabilan” di tengah-tengah konflik serantau, sambil merujuk kepada industri pertahanan dan ekonomi negara itu serta berkata Türkiye terus memainkan peranan penting dalam keselamatan dan kemakmuran Eropah.

Merujuk kepada Sidang Kemuncak NATO yang diadakan di Ankara pada Julai, beliau berkata pertemuan itu menunjukkan komitmen Türkiye terhadap keselamatan bersama.

“Eropah yang mengecualikan Türkiye daripada seni bina keselamatannya tidak mungkin menjadi lebih kuat atau lebih selamat,” kata Erdogan sambil menambah bahawa Ankara mengharapkan Kesatuan Eropah mengamalkan visi strategik yang sama dalam hubungannya dengan Türkiye.

Balkan, Caucasus Selatan dan negara-negara Turkik

Mengenai Balkan, Erdogan menekankan hubungan sejarah, budaya dan kemanusiaan Türkiye dengan rantau itu serta berkata langkah bersama sedang dilaksanakan menerusi Platform Keamanan Balkan bagi memperdalam kerjasama.

Di Caucasus Selatan, beliau menyuarakan sokongan terhadap keamanan berkekalan antara Azerbaijan dan Armenia serta memuji Presiden Azerbaijan Ilham Aliyev dan Perdana Menteri Armenia Nikol Pashinyan atas kesungguhan mereka untuk mencapai penyelesaian.

Beliau berkata Türkiye juga meneruskan proses normalisasi hubungannya dengan Armenia.

Erdogan berkata Pertubuhan Negara-Negara Turkik telah berkembang menjadi model kerjasama serantau yang boleh dicontohi, manakala sidang kemuncak pemimpin ke-13 yang dijadual berlangsung di Ankara pada 30 Oktober akan membuka peluang baharu kepada pertubuhan itu.

Beliau berkata Sidang Kemuncak Perkongsian Türkiye-Afrika keempat yang dijadual berlangsung di Libya pada Disember akan melambangkan lebih dua dekad perkongsian institusi antara Türkiye dan Afrika.

Mengulas isu Asia Selatan, Erdogan berkata pertikaian termasuk isu Kashmir perlu ditangani menerusi dialog dalam kerangka peruntukan dan resolusi PBB yang berkaitan.

“Apabila pendekatan konstruktif diambil, setiap masalah boleh diselesaikan,” katanya.

Afrika, Asia-Pasifik dan Amerika Latin

Mengenai Afrika, Erdogan menyuarakan sokongan Türkiye terhadap usaha mencapai gencatan senjata dan keamanan berkekalan di Sudan serta langkah memperkukuh keselamatan, pembangunan dan kapasiti institusi di Somalia.

Beliau berkata mengekalkan kestabilan di Libya kekal menjadi keutamaan dan menegaskan proses perdamaian perlu diterajui serta dimiliki rakyat Libya sendiri.

Erdogan berkata Türkiye akan terus memperkukuh hubungan dengan rakan kongsi Asia-Pasifik menerusi Inisiatif Asia Anew dan menyifatkan peningkatan hubungan dengan ASEAN ke tahap Rakan Dialog sebagai hasil nyata dasar berkenaan.

Beliau berkata Türkiye turut membangunkan hubungan dengan negara-negara Amerika Latin dan Caribbean berasaskan sikap saling menghormati, perkongsian serta pendekatan menang-menang.

Perubahan iklim dan COP31

Menyentuh perubahan iklim, Erdogan berkata dunia berdepan ancaman alam sekitar serius yang menjejaskan udara, air, tanah dan hidupan, manakala negara membangun serta rantau Pasifik berdepan kesukaran mendapatkan pembiayaan yang diperlukan untuk menangani krisis iklim.

Beliau berkata Türkiye akan menjadi tuan rumah Sidang Kemuncak COP31 di Antalya pada November dan akan berusaha meletakkan keadilan iklim sebagai teras pertemuan itu.

Erdogan berkata perkongsian Türkiye dengan Australia bertujuan menjadikan COP31 sebagai “COP pelaksanaan”, dengan janji pembiayaan ditunaikan, pemindahan teknologi dipercepat dan komitmen diterjemahkan kepada langkah konkrit.

Beliau turut mengetengahkan Gerakan Sifar Sisa yang dilancarkan oleh wanita pertama Emine Erdogan pada 2017, sambil berkata ia kini berkembang menjadi kempen kesedaran global.

Beliau menyifatkan inisiatif itu sebagai jambatan penting yang menghubungkan pelbagai kaedah dalam menangani krisis iklim.

Pembaziran makanan dan keselamatan makanan global

Erdogan memberi amaran bahawa penggunaan berlebihan dan budaya pembaziran yang semakin berkembang menimbulkan ancaman setanding perubahan iklim.

Beliau berkata 5.8 trilion hidangan makanan, berjumlah lebih dua bilion tan, dibazirkan di seluruh dunia setiap tahun, sedangkan ratusan juta manusia mencari makanan di tempat pembuangan sampah.

Türkiye bersedia menyumbang kepada usaha mengurangkan pembaziran serta memperkukuh keselamatan makanan global, katanya.

Erdogan turut mengumumkan bahawa Türkiye mencalonkan Mehmet Mehdi Eker bagi jawatan Ketua Pengarah Pertubuhan Makanan dan Pertanian PBB (FAO) dan meminta sokongan negara anggota.

Islamofobia, diskriminasi dan media sosial

Menyentuh ancaman sosial yang semakin meningkat, Erdogan berkata permusuhan terhadap Islam semakin merebak di negara Barat, manakala wanita dan kanak-kanak perempuan Islam semakin berdepan diskriminasi.

Beliau mengkritik larangan pemakaian tudung di sekolah di sesetengah negara dan menyifatkannya sebagai serangan terhadap hak asasi wanita.

Erdogan berkata xenofobia, perkauman budaya dan antisemitisme merupakan trend berbahaya yang memerlukan tindakan tegas.

Beliau turut mengkritik “dasar peneutralan gender” dan berkata Türkiye akan meneruskan inisiatif yang bertujuan melindungi institusi keluarga dan kanak-kanak.

Erdogan turut mengenal pasti penyebaran maklumat palsu di media sosial sebagai satu lagi ancaman terhadap keharmonian sosial dan berkata usaha mempertahankan kebenaran kini lebih penting berbanding sebelum ini.

Gesaan rangka kerja antarabangsa AI

Mengenai kecerdasan buatan (AI), Erdogan menggesa diwujudkan kerangka undang-undang antarabangsa bersama, sambil berkata masanya sudah tiba untuk peraturan sedemikian dilaksanakan.

Beliau menggesa usaha dipercepat bagi menyediakan dan menguatkuasakan konvensyen antarabangsa PBB mengenai kecerdasan buatan.

‘Kami tidak akan berdiam diri terhadap ketidakadilan’

Mengakhiri ucapannya, Erdogan berkata pendirian yang disuarakannya mungkin mengganggu sesetengah pihak, namun Türkiye akan terus bersuara bagi pihak mereka yang berdepan ketidakadilan.

Memetik penyair Turki Allahyarham Sezai Karakoc, Erdogan berkata walaupun manusia berdiam diri, “sejarah tidak akan berdiam diri” dan “kebenaran tidak akan berdiam diri”.

Beliau berikrar akan terus mempertahankan apa yang disifatkannya sebagai hak golongan tertindas, mangsa dan mereka yang tidak mempunyai suara selagi beliau berkemampuan berbuat demikian.

“Jika perlu, kami akan menanggung kesukaran; jika perlu, kami akan membayar harganya. Namun kami tidak akan berdiam diri terhadap ketidakadilan dan kami tidak akan sesekali merelakan penindasan,” kata Erdogan.

Beliau berkata dunia kini berdepan dua kemungkinan: membiarkan ketakutan, konflik dan pengasingan memperdalam ketidakpastian, atau membina masa depan menerusi keadilan, solidariti dan iltizam bersama.

Türkiye, katanya, memilih jalan kedua dan akan terus melaluinya sambil menyeru mereka yang mendengar di PBB serta di seluruh dunia supaya menyokong visi bersama untuk masa depan.