Konflik antara Amerika Syarikat dan Iran yang kini menjejaskan laluan Selat Hormuz telah mencetuskan gelombang ketidaktentuan pasaran minyak global, sekali gus mendedahkan kerapuhan rantau Asia Tenggara yang amat bergantung kepada bahan api import, menurut laporan BERNAMA.
Di Malaysia, tekanan ini kian terasa apabila Perdana Menteri Anwar Ibrahim mengumumkan pengurangan kuota bahan api BUDI95 daripada 300 liter kepada 200 liter sebulan bermula 1 April, sebagai langkah drastik mengurus bekalan domestik di sebalik beban subsidi yang kian memuncak.
Pakar ekonomi Barjoyai Bardai dari Universiti Sains dan Teknologi Malaysia menyifatkan krisis ini sebagai isyarat jelas untuk mempercepatkan Pelan Hala Tuju Peralihan Tenaga Negara (NETR).
Beliau menegaskan bahawa kebergantungan terhadap fosil bukan sahaja memberi risiko kepada ekonomi, malah menggugat keselamatan strategik negara.
Justeru, beliau mencadangkan agar sasaran 40 peratus tenaga boleh baharu (TBB) dipercepatkan kepada tahun 2035, memandangkan harga minyak yang kini mencecah AS$100 (RM392) setong menjadikan peralihan tenaga bukan lagi satu pilihan, tetapi satu keperluan mendesak.
Seiring dengan lonjakan harga minyak, minat terhadap kenderaan elektrik (EV) turut melonjak, menurut pemerhatian Kelab Pemilik Kenderaan Elektrik Malaysia (MyEVOC).
Namun, presidennya Shahrol Azral Ibrahim Halmi memberi amaran bahawa infrastruktur pengecasan di lebuh raya masih belum mencukupi untuk menampung permintaan.
Beliau menggesa syarikat berkaitan kerajaan (GLC) untuk menerajui pembangunan hab pengecasan berskala besar dan pencawang kompak bagi memastikan ekosistem EV negara tidak mengalami kesesakan sewaktu musim perayaan.
Dari sudut korporat, naib presiden platform ESGpedia Jozsef Acabo melihat krisis ini mampu meningkatkan daya tarikan sumber tenaga domestik seperti solar dan hidro sebagai penampan terhadap turun naik harga global.
Walaupun kos teknologi semakin menurun, beliau mengakui cabaran struktur seperti kerangka subsidi dan had infrastruktur masih menjadi penghalang yang memperlahankan rentak transisi tersebut.
Namun, arah aliran semasa menunjukkan sektor swasta kini lebih agresif dalam melibatkan diri melalui perjanjian pembelian tenaga korporat.
Gesaan untuk bertindak lebih berani turut disuarakan oleh Pengerusi Ahli Parlimen Asean untuk Hak Asasi Manusia Charles Santiago yang mahu Malaysia menetapkan sasaran TBB yang lebih radikal iaitu 50 peratus menjelang 2030.
Beliau menegaskan bahawa pelaburan global sebanyak AS$70 bilion (RM274.68 bilion) dalam teknologi solar dan penyimpanan bateri dalam tempoh singkat membuktikan dunia kini beralih arah.
Baginya, kemandirian tenaga adalah kunci utama untuk Malaysia melindungi rakyat daripada kejutan luaran pada masa hadapan.
